Pleśń i grzyby w domu jesienią i zimą — kiedy mogą uczulać i co możesz zrobić

Ważne: to artykuł edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani diagnostyki alergologicznej. Testy w gabinecie AGAMED mają charakter orientacyjny i wspomagający.

Jesienią i zimą spędzamy więcej czasu w domu, rzadziej wietrzymy, a ogrzewanie, gotowanie, pranie i kąpiele podnoszą wilgotność. To dobre warunki dla grzybów pleśniowych, a ich zarodniki u części osób mogą uczulać. Poniżej zebraliśmy, skąd się biorą, jak mogą się objawiać i co realnie możesz zrobić w domu.

Skąd w powietrzu zarodniki grzybów

Zarodniki pochodzą z dwóch źródeł: z zewnątrz i z wnętrza domu.

• Na zewnątrz: zarodniki Alternaria występują głównie od marca do listopada (szczyt w maju i wrześniu), a Cladosporium od kwietnia do listopada (szczyt od lipca do września). Jesień, czyli także sezon na grzyby leśne, to czas dużego stężenia zarodników w powietrzu.
• W domu: zarodniki Aspergillus i Penicillium zwykle są obecne przez cały rok. Sprzyja im duża wilgotność, ograniczona wentylacja i brak światła, czyli łazienka, piwnica, pralnia, sauna czy domek letniskowy. Mogą też znajdować się w systemach klimatyzacji (dlatego ważne jest ich regularne czyszczenie) oraz w kurzu domowym.

Jak może dawać o sobie znać alergia na zarodniki

U osób uczulonych na zarodniki grzybów pojawiają się zwykle objawy alergicznego nieżytu nosa i spojówek:

• wodnisty wyciek z nosa,
• kichanie, często napadowe,
• świąd nosa i oczu, zapalenie spojówek.

U części osób dochodzą objawy astmy, takie jak kaszel czy duszność, i wtedy konieczna jest konsultacja lekarska. Alergia na zarodniki pleśni jest jedną z częstszych alergii wziewnych, często współwystępuje z uczuleniem na pyłki roślin albo roztocza kurzu domowego i może zwiększać ryzyko astmy. Bywa sezonowa, ale najczęściej trwa przez cały rok, z nasileniem latem i jesienią.

Alergia czy przeziębienie?

Nie da się tego rozstrzygnąć po jednym objawie, a rozpoznanie należy do lekarza. Są natomiast obserwacje, które warto zanotować i pokazać alergologowi:

• objawy wracają w tych samych miejscach, np. po wejściu do wilgotnej piwnicy albo po sprzątaniu łazienki,
• dominuje wodnisty katar i świąd nosa lub oczu,
• dolegliwości utrzymują się tygodniami, a nie kilka dni,
• często towarzyszą im inne alergie, np. na pyłki albo roztocza.

O roztoczach, które w sezonie grzewczym potrafią nasilać objawy podobnie, piszemy w osobnym tekście: Roztocza kurzu domowego — dlaczego zimą objawy się nasilają.

Wilgoć jako sygnał ostrzegawczy

Światowa Organizacja Zdrowia w wytycznych z 2009 roku wskazuje wilgoć jako główny wskaźnik ryzyka. Nadmiar wilgoci sprzyja rozwojowi mikroorganizmów, które uwalniają do powietrza zarodniki i lotne związki organiczne. Dlatego najważniejszym działaniem jest zapobieganie wilgoci i usuwanie jej przyczyn, a nie samo maskowanie skutków.

Co możesz zrobić w domu

• Wietrz regularnie, zwłaszcza po kąpieli, gotowaniu i praniu.
• Szukaj przyczyny wilgoci: nieszczelności, zacieki, zimne ściany, brak wentylacji w łazience. Samo zamalowanie plamy nie usuwa przyczyny.
• Uważaj z nawilżaczami powietrza, jeśli reagujesz na pleśń. Wilgotne powietrze sprzyja jej rozwojowi.
• Czyść klimatyzację, jeśli ją masz.
• Przy rozległym lub nawracającym zagrzybieniu skonsultuj się z fachowcem od budownictwa lub wentylacji.

Co możemy zrobić w AGAMED

Jeśli chcesz sprawdzić, na co możesz reagować, w gabinecie AGAMED w Szczecinie wykonujemy orientacyjne testy alergiczne metodą biorezonansu, obejmujące m.in. pleśnie i grzyby. Wynik traktujemy jako informację wspierającą, a nie rozpoznanie: nie zastępuje on badań u alergologa. Jak się przygotować, opisaliśmy w tekście Jak przygotować się do testu alergicznego, a aktualne stawki znajdziesz w cenniku. Chcesz się umówić? Kontakt · tel. 519 055 858.

Źródła

• Medicover, Alergia na grzyby — objawy, leczenie, jak ją rozpoznać? — medicover.pl
• WHO Europe, WHO guidelines for indoor air quality: dampness and mould (2009) — who.int